Chuyện thường gặp
Anh chị bảo máy viết một bài bán hàng. Nó viết nhanh, đúng chính tả, đủ ý.
Đọc lại thì thấy lạ. Chữ nào cũng đúng mà không phải giọng mình.
Nó dùng những từ anh chị không bao giờ dùng: "đột phá", "tối ưu toàn diện", "giải pháp hàng đầu". Câu nào cũng dài đều nhau. Đoạn nào cũng mở bằng một lời khẳng định to tát.
Khách quen đọc là biết ngay: cái này không phải anh chị viết.
Rồi anh chị ngồi sửa. Sửa nửa tiếng. Lẽ ra tự viết còn nhanh hơn.
Thứ anh chị cần không phải phần mềm đắt tiền
Không cần công cụ nào cả. Cần một hồ sơ giọng.
Hồ sơ giọng là một file duy nhất, dài chừng một trang, ghi rõ: anh chị xưng hô thế nào, dùng từ nào, cấm từ nào, câu dài hay ngắn, mở bài kiểu gì.
Viết một lần. Từ đó mỗi lần bảo máy viết, dán kèm file này vào. Máy có khuôn để đi theo.
Cái hồ sơ này không nghĩ ra bằng cách ngồi tưởng tượng. Nó rút ra từ chữ anh chị đã viết.
Bước 1 — Gom năm bài mình ưng nhất
Tìm trong máy, trong Facebook, trong tin nhắn Zalo gửi khách — lấy năm đoạn anh chị tự viết mà thấy ưng.
Không cần dài. Một bài bán hàng, một tin nhắn trả lời khách, một bài chia sẻ, một đoạn giải thích cho người không biết việc.
Càng thật càng tốt. Đừng lấy bài đã qua tay ai sửa.
Chép cả năm đoạn vào một file, đặt tên giong-cua-toi.txt.
Bước 2 — Bảo máy rút ra hồ sơ giọng
Đưa file đó cho Claude kèm đoạn này:
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
Dưới đây là 5 đoạn tôi tự viết. Hãy đọc kỹ rồi rút ra HỒ SƠ GIỌNG của tôi.
Tôi cần đúng 8 mục:
1. Xưng hô: tôi tự gọi mình là gì, gọi người đọc là gì
2. Độ dài câu: câu tôi hay dùng dài bao nhiêu chữ, có xuống dòng nhiều không
3. Từ tôi HAY dùng: liệt kê 15 từ hoặc cụm xuất hiện nhiều nhất trong văn tôi
4. Từ tôi KHÔNG BAO GIỜ dùng: đoán từ văn phong của tôi, liệt kê 15 từ
5. Cách tôi mở bài: tôi vào đề bằng gì
6. Cách tôi đưa ví dụ: tôi lấy ví dụ từ đâu, kể thế nào
7. Cách tôi kết bài: tôi chốt lại kiểu gì
8. Ba thói quen riêng khác mà anh nhận ra trong văn tôi
Với mỗi mục hãy trích một câu THẬT trong 5 đoạn trên làm bằng chứng.
Đừng khen tôi, đừng nhận xét hay dở. Chỉ mô tả đúng những gì thấy.
Trả kết quả dưới dạng một file markdown gọn, tôi lưu lại để dùng về sau.
[dán 5 đoạn của anh chị vào đây]
Kết quả trả về, anh chị đọc lại. Chỗ nào nó tả sai thì sửa tay. Chỗ nào thiếu thì thêm.
Lưu thành file HO-SO-GIONG.md. Đây là tài sản, giữ kỹ.
Bước 3 — Bổ sung danh sách cấm
Phần quan trọng nhất của hồ sơ giọng không phải "dùng từ gì", mà "cấm từ gì".
Mở file HO-SO-GIONG.md, thêm một mục cuối: TỪ CẤM.
Điền vào đó mọi từ anh chị đọc lên thấy sáo. Ví dụ những từ hay bị máy nhét vào: đột phá, tối ưu toàn diện, giải pháp hàng đầu, nâng tầm, bứt phá, chìa khoá thành công, hành trình chinh phục.
Thêm cả những cách nói anh chị không dùng: mở bài bằng câu hỏi tu từ, kết bài bằng lời chúc, gọi người đọc bằng những từ khách sáo.
Danh sách này cứ dài dần theo thời gian. Mỗi lần đọc bài máy viết mà thấy gợn ở chữ nào, thêm chữ đó vào.
Bước 4 — Dùng hồ sơ giọng mỗi lần viết
Từ giờ, mỗi lần nhờ máy viết, mở đầu bằng khuôn này:
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
Tôi cần viết [loại bài: bài bán hàng / tin nhắn cho khách / bài chia sẻ].
Chủ đề: [chủ đề]
Người đọc: [ai đọc, họ đang lo gì]
Dài khoảng: [số chữ]
Viết ĐÚNG giọng của tôi. Hồ sơ giọng của tôi ở dưới, bám sát nó:
- Xưng hô đúng như mục 1
- Câu ngắn như mục 2
- Chỉ dùng từ ở mục 3
- TUYỆT ĐỐI không dùng từ nào trong mục TỪ CẤM
Viết xong, tự soi lại một lượt: có từ cấm nào lọt vào không,
câu nào dài hơn thói quen của tôi không. Có thì sửa rồi mới đưa tôi.
[dán toàn bộ file HO-SO-GIONG.md vào đây]
Câu "tự soi lại một lượt" là câu ăn tiền. Không có nó, máy viết xong là xong. Có nó, máy đọc lại và tự bắt lỗi trước khi đưa anh chị.
Bước 5 — Nuôi hồ sơ giọng
Mỗi lần anh chị sửa tay một bài máy viết, dừng lại ba mươi giây hỏi: mình vừa sửa cái gì?
Sửa một từ sáo → thêm vào TỪ CẤM.
Sửa một câu quá dài → ghi lại độ dài mình muốn.
Sửa cách mở bài → ghi cách mở bài mình thích.
Ba tháng làm vậy, hồ sơ giọng dày lên, và số lần phải sửa tay giảm hẳn.
Ba chỗ hay làm sai
Tả giọng bằng tính từ. Ghi "giọng gần gũi, chuyên nghiệp" thì máy không biết làm gì. Phải ghi cụ thể: xưng gì, câu bao nhiêu chữ, cấm từ nào.
Quên dán hồ sơ giọng vào. Nhớ lần đầu, lần sau lười. Máy quay về giọng mặc định ngay. Lần nào cũng phải dán.
Chỉ ghi từ nên dùng, không ghi từ cấm. Danh sách cấm quyết định nhiều hơn danh sách nên dùng. Nó chặn đúng chỗ máy hay trượt.
Sau bài này anh chị có gì
5 bài mình đã viết
↓
máy rút ra
↓
HO-SO-GIONG.md ────→ dán vào MỖI lần nhờ viết
↑ ↓
└──── nuôi thêm ──── mình sửa gì thì ghi lại
Một file. Mỗi lần dùng mất mười giây dán vào. Đổi lại, bài máy viết ra không phải sửa nữa — và khách đọc thấy đúng là anh chị đang nói.