Vì sao nên bắt đầu từ Telegram
Anh chị đã có điện thoại. Đã quen nhắn tin. Không phải học phần mềm mới nào.
Mà Telegram cho phép máy nhắn tin cho anh chị — miễn phí, không giới hạn, không phải đăng ký gì phức tạp.
Nghĩa là: khách vừa đặt hàng, điện thoại anh chị kêu ngay. Không phải ngồi canh trang web.
Bài này làm đúng một việc: dựng cái bot đầu tiên. Năm phút, không cần biết lập trình.
Bước 1 — Xin cái khoá
Mở Telegram trên điện thoại. Ở ô tìm kiếm gõ: BotFather
Chọn tài khoản có dấu tích xanh — đây là tài khoản chính thức của Telegram. Có mấy tài khoản nhái tên giống hệt, đừng bấm nhầm.
Bấm Start, rồi gõ:
/newbot
Nó hỏi tên bot — đặt gì cũng được, ví dụ: Trợ lý tiệm nhà tôi
Nó hỏi tên đăng nhập — bắt buộc kết thúc bằng chữ bot, ví dụ: tiem_nha_toi_bot
Tên này phải chưa ai dùng. Trùng thì nó báo, đổi cái khác.
Xong, nó trả về một dòng dài như thế này:
7891234567:AAH-xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Đó là khoá. Chép lại, cất vào ghi chú.
⛔ Ai có khoá này cũng nhắn tin thay anh chị được. Đừng đăng lên đâu, đừng gửi cho ai, đừng để trong mã trang web.
Bước 2 — Nhắn cho bot một câu
Tìm bot vừa tạo theo tên đăng nhập, bấm Start, nhắn đại một câu: chào
Bước này bắt buộc. Telegram không cho bot nhắn trước cho người lạ — anh chị phải nhắn trước một lần để mở đường.
Bước 3 — Lấy số nhà của anh chị
Máy cần biết nhắn cho ai. Mỗi người có một con số riêng.
Mở trình duyệt, dán đường dẫn này, thay khoá của anh chị vào chỗ chữ hoa:
https://api.telegram.org/botKHOA/getUpdates
Trang trả về một mớ chữ. Tìm đoạn có chữ chat rồi id — con số ngay sau đó là số nhà của anh chị:
"chat":{"id":1234567890,"first_name":...
↑ con số này
Chép lại, cất cùng chỗ với khoá.
Không thấy gì? Quay lại bước 2, nhắn cho bot một câu rồi tải lại trang.
Bước 4 — Gửi tin nhắn đầu tiên
Dán đường dẫn này, thay khoá và số nhà vào:
https://api.telegram.org/botKHOA/sendMessage?chat_id=SO_NHA&text=Chao+sep
Bấm Enter. Điện thoại anh chị vừa kêu.
Đó là máy vừa nhắn tin cho anh chị. Từ giờ bất cứ thứ gì cũng gọi được đường dẫn này.
Bước 5 — Dùng vào việc thật
Giờ anh chị có hai thứ: khoá và số nhà.
⛔ Đừng dán khoá thật vào chỗ trò chuyện với máy. Ở trên tôi vừa dặn không gửi khoá
cho ai — máy cũng vậy. Trong câu lệnh dưới đây cứ để nguyên chữ KHOA_CUA_TOI, máy sẽ
viết mã có chỗ trống. Xong xuôi anh chị tự tay thay khoá thật vào file trên máy mình.
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
Tôi có một bot Telegram. Tôi KHÔNG dán khoá thật vào đây vì lý do an toàn.
Trong mã, cứ để hai chỗ trống tên là KHOA_CUA_TOI và SO_NHA_CUA_TOI,
tôi sẽ tự thay sau.
Tôi muốn: mỗi sáng 7 giờ, bot nhắn cho tôi danh sách việc cần làm trong ngày.
Danh sách việc tôi để ở [tả chỗ để: Google Sheet, hoặc file trên máy].
Viết cho tôi mã để làm việc đó.
Tôi dùng máy tính Windows và không biết lập trình, nên hướng dẫn từng bước:
lưu file ở đâu, chạy thế nào, đặt lịch chạy tự động ra sao.
Chỗ nào tôi phải tự thay thông tin của mình thì ghi rõ.
Bảy việc đáng giao cho bot trước tiên
1. Có đơn mới thì báo ngay — không phải ngồi canh trang web hay hộp thư
2. Sáng nhắc việc trong ngày — thay cho tờ giấy ghi rồi để quên
3. Tối chốt sổ — hôm nay mấy đơn, thu bao nhiêu
4. Nhắc khách đến hẹn — nhắn cho mình để mình gọi khách
5. Báo khi trang web sập — biết trước khi khách phàn nàn
6. Nhắc hàng sắp hết — trước khi khách hỏi mới biết đã hết
7. Đến giờ thì nhắc đăng bài — bài đã soạn sẵn, chỉ cần nhắc
Ba chỗ hay làm sai
Nhắn không tới. Chín phần mười là quên bước 2 — chưa nhắn cho bot lần nào. Nhắn một câu rồi thử lại.
Chữ tiếng Việt bị lỗi. Trong đường dẫn phải thay dấu cách bằng dấu cộng, chữ có dấu phải mã hoá. Bảo máy viết mã hộ thì nó tự xử lý, khỏi lo.
Lỡ để lộ khoá. Quay lại BotFather gõ /revoke để huỷ khoá cũ và xin khoá mới. Khoá cũ chết ngay lập tức.