Chuyện thường gặp
Anh chị nghĩ đối thủ của mình là tiệm bên cạnh. Là công ty cùng ngành. Là người bán cùng món.
Sai một nửa.
Khi khách mở điện thoại ra, cái đang tranh giành mắt họ không phải tiệm bên cạnh. Là đoạn phim ngắn ai đó vừa đăng, là tin nhắn của bạn bè, là trận bóng tối qua, là chuyện gia đình đang lo. Bài viết của anh chị nằm chen giữa đám đó.
Mỗi người một ngày chỉ có bấy nhiêu giờ tỉnh táo. Ai giành được vài phút trong đó, người ấy mới có cơ hội bán.
Không phải nội dung của anh chị dở
Rất nhiều bài viết tử tế bị lướt qua. Không phải vì viết dở, mà vì viết cho người rảnh.
Người đọc không rảnh. Họ đang vừa đi vừa xem, vừa ăn vừa xem, xem trong lúc chờ đèn đỏ. Trong tình trạng đó, một bài mở đầu bằng "Trong bối cảnh thị trường hiện nay..." không có cửa nào cả.
Đây là chỗ nhiều người hiểu nhầm. Họ nghĩ mình cần nội dung hay hơn. Thật ra cần nội dung đáng đổi: người ta bỏ hai phút đời mình ra, đổi lại được cái gì?
Nếu câu trả lời là "được biết công ty anh chị thành lập năm nào" thì đó là cuộc trao đổi lỗ, và họ dừng ngay.
Cách làm
① Trả lời được câu "người đọc đổi được gì" trước khi viết
Trước mỗi bài, viết một dòng cho riêng mình:
Đọc xong bài này, người ta LÀM ĐƯỢC một việc là: ...........
Điền được thì viết. Không điền được thì đó là bài viết cho mình đọc, không phải cho khách.
② Đưa phần đáng giá lên trước, đừng để dành
Nhiều người viết theo kiểu dẫn dắt: mở bài, thân bài, rồi mới tới phần hay. Cách đó dùng được khi người ta đã ngồi xuống đọc sách. Trên điện thoại thì phần hay phải nằm ở dòng đầu.
CŨ: Xin chào anh chị, hôm nay tôi muốn chia sẻ một chút
kinh nghiệm về việc chọn thợ điện. Trước hết cần hiểu
rằng...
MỚI: Trước khi cho thợ điện vào nhà, hỏi đúng một câu này:
"Anh đi dây âm hay nổi, và bảo hành mấy năm?"
Người làm thật trả lời trong ba giây.
Câu dưới trả công cho người đọc ngay ở dòng đầu tiên. Đọc tiếp hay không thì họ cũng đã được một thứ.
③ Cắt mọi thứ không phục vụ người đọc
Ngồi đọc lại bài của mình, gạch bỏ:
- Lời chào dài
- Đoạn giới thiệu về mình ở đầu bài
- Câu "như chúng ta đều biết"
- Đoạn nói rằng vấn đề này rất quan trọng
- Từ hoa mỹ không thêm thông tin
Bài ngắn đi một phần ba, tỷ lệ đọc hết tăng lên rõ rệt. Người ta không tiếc thời gian cho thứ hữu ích — họ tiếc thời gian cho phần đệm.
④ Một bài một việc
Bài nào cũng cố nhồi ba bốn ý thì người đọc không nhớ ý nào. Một bài dạy đúng một việc nhỏ, làm được ngay. Nhiều bài nhỏ giữ chân tốt hơn một bài dài tham lam.
Ví dụ nghề bán đồ ăn:
Bài tham: "Bí quyết bán hàng online thành công"
Bài đúng: "Chụp món ăn bằng điện thoại: quay lưng lại
cửa sổ hay hướng vào cửa sổ?"
Giao AI phần rà soát:
📋 Câu lệnh — chép nguyên cả khối
Đây là bài viết của tôi: [dán bài].
Hãy chỉ ra: (1) những câu không mang lại giá trị gì cho
người đọc và nên bỏ; (2) đoạn nào là phần đáng giá nhất và
nên đưa lên đầu; (3) bài này dạy người đọc làm được việc gì
cụ thể — nếu không có, hãy nói thẳng là không có.
Đừng viết lại hộ tôi, chỉ chỉ ra.
Ba chỗ hay làm sai
Giành thời gian bằng cách giật tít. Có người đọc xong ý "phải giành sự chú ý" rồi đi viết tiêu đề gây sốc, phóng đại, hoặc hứa những thứ trong bài không có. Giành được ba giây, mất luôn người đó mãi mãi. Câu mở đầu không được hứa rộng hơn thứ bài viết thật sự nói — hứa rộng thì người đọc vào rồi thấy hụt, và lần sau họ nhớ mặt để lướt qua.
Nghĩ giữ chân là phải hài hước. Không phải. Hữu ích giữ chân tốt hơn hài hước, và bền hơn nhiều. Người ta theo dõi một người thợ nói chuyện khô khan nhưng lần nào cũng chỉ được một mẹo dùng được — đó là quan hệ lâu dài.
Đo bằng số lượt xem. Lượt xem đo được bao nhiêu người lướt qua, không đo được ai ở lại. Nhìn số người đọc hết, số người bình luận có nội dung, số người nhắn tin hỏi. Đó mới là thời gian thật sự giành được.
Giờ anh chị có gì trong tay
Người ta không có thêm giờ trong một ngày. Ai muốn lấy vài phút của họ thì phải trả lại thứ gì đó xứng đáng.
Trả đủ nhiều lần, đến khi họ cần mua, cái tên bật ra đầu tiên trong đầu họ sẽ là tên anh chị.